धरानः धरान उपमहानगरपालिका-१६ की ५९ वर्षीया शान्ति श्रेष्ठले मकै पोलेर बिक्री गर्दै तीन दशकदेखि घरखर्च चलाउँदै आएकी छन् ।
श्रीमानको निधनपछि घरको आर्थिक जिम्मेवारी सम्हाल्दै आएकी शान्तिका लागि मकै पोल्ने व्यवसाय जीविकोपार्जनको मुख्य आधार बनेको छ । उनको दैनिकी बिहानै मोरङको भावन्ने पुगेर हरियो मकै खरिद गर्नेदेखि सुरु हुन्छ ।
उनी बिहान घाम नउदाउँदै धरानबाट गाडी चढेर मकै खरिद गर्न भावन्ने पुग्छिन् र मकै लिएर फर्कँदा बिहानको १० देखि ११ बजिसकेको हुन्छ ।त्यसपछि धरान उपमहानगरपालिका–१३ स्थित लक्ष्मीचोक नजिकै सडकछेउमा मकै पोल्ने र बिक्री गर्ने उनको दिनचर्या सुरु हुन्छ ।
शान्तिले दैनिक करिब १६० देखि १८० घोगासम्म मकै पोलेर बिक्री गर्दै आएकी छन् । करिब तीन दशकदेखि यही पेसामा रहेकी उनका लागि मकै बिक्री गर्नु आम्दानीको माध्यम मात्र नभई जीवन चलाउने आधारसमेत बनेको छ ।
खुला आकाशमुनि सडकछेउमा बसेर काम गर्दा उनले घामपानीको सामना गर्दै आफ्नो पेसालाई निरन्तरता दिँदै आएकी छन् । “अरू काम गरौँ भने सकिँदैन, अर्कोतिर काम पनि पाइँदैन । मकै पोल्ने काम पनि सजिलो त छैन । कहिले पानी पर्छ, कहिले टन्टलापुर घाम लाग्छ । गाह्रो हुन्छ, तर अब त घामपानी सहन बानी परिसक्यो,” शान्तिले भनिन् ।
उनले मोरङका विभिन्न स्थानमा मकैबारी ठेक्कामा लिएर हरियो मकै धरान ल्याई बिक्री गर्दै आएकी छन् । उनका अनुसार मकैबारीको ठेक्का लिन ६० हजारदेखि एक लाख ५० हजार रुपैयाँसम्म खर्च हुने गरेको छ ।
यस काममा उनलाई अन्य साथीहरूले पनि साथ दिँदै आएका छन् । “साथीहरूसँग मिलेर ठेक्कामा लिँदा अलि सस्तो हुन्छ, तर सधैँ नाफा मात्रै हुँदैन । कहिले घाटा त कहिले फाइदा हुन्छ । व्यापारमा तलमाथि भइरहन्छ,” उनले भनिन् । शान्तिले मकैको आकारअनुसार प्रतिघोगा १५ रुपैयाँदेखि ५० रुपैयाँसम्ममा पोलेको मकै बिक्री गर्दै आएकी छन् ।
उनका अनुसार मकै पोल्न प्रयोग हुने कोइलाको खर्च कटाएर मासिक ७० हजारदेखि ८० हजार रुपैयाँसम्म आम्दानी हुने गरेको छ । मकै बिक्रीबाट प्राप्त रकमबाटै उनले घरखर्च व्यवस्थापन गर्दै आएकी छन् ।
“काम गर्‍यो भने खानका लागि अभाव हुँदैन । मकै पोलेरै घरव्यवहार चलिरहेको छ । घरमा कमाउने मान्छे छैन, कमाउने मै हुँ । छोरी विवाह गरेर आआफ्नो घर गइसके । उमेर ढल्किँदै गयो, काम गर्ने बानी बस्यो । काम छाडेर घरमा बस्न मन लाग्दैन । दुःख हुन्छ भन्दैमा काम छोड्न पनि भएन,” उनले भनिन् ।
मकै बेचेर दैनिक घरखर्च जुटाउन सकेकामा शान्ति सन्तुष्ट छिन् । आफ्नो कमाइबाट जीवन चलाउँदै आएकी उनले शरीरले साथ दिएसम्म यही पेसालाई निरन्तरता दिने बताइन् ।
“यही काम गर्ने बानी परिसक्यो । एक दिन काममा निस्किनँ भने छटपटी हुन्छ । घरमा बसेर समय बिताउनै गाह्रो हुन्छ । बुढेसकाल लाग्यो भन्दैमा घरैमा बसेर हुँदैन । हातखुट्टा चलिरहेकै छन्, सकेसम्म काम गर्नुपर्छ,” उनले भनिन् । -रासस