ताप्लेजुङ: ताप्लेजुङस्थित प्रसिद्ध पाथीभरा मन्दिर दर्शनका लागि अहिले मुख्य सिजन चलिरहेको छ।
असोज महिना र कात्तिकको दोस्रो सातासम्मको अवधि पाथीभरा दर्शनका लागि सबैभन्दा उत्तम समय मानिन्छ, जसका कारण अहिले मन्दिरमा भक्तजनहरूको घुइँचो लागेको छ।
यस वर्षको कीर्तिमानी भक्तजनको संख्या गत शनिवार, कात्तिक ८ गते दर्ता भएको छ। उक्त दिन ६ हजारभन्दा बढी भक्तजनले माता पाथीभराको दर्शन गरेको मन्दिर समितिले जानकारी दिएको छ।
यो संख्या यस वर्षकै सबैभन्दा बढी हो। यसपछि चिसो बढ्ने भएकाले चिसोमा यात्रा गर्न अभ्यस्त भक्तजनहरूको मात्र आवतजावत हुने अनुमान छ।
मन्दिर व्यवस्थापनमा भक्तजनका गम्भीर गुनासा
भक्तजनहरूको भीड बढेसँगै मन्दिर परिसरको व्यवस्थापनमा रहेका कमीकमजोरीहरू पनि छर्लङ्ग भएका छन्।
मन्दिर दर्शन गर्न पुगेका भक्तजनहरूले तत्काल सुधार गर्नुपर्ने भन्दै निम्न चार बुँदामा मुख्य गुनासाहरू राखेका छन्स्
हात धुने पानीको अभाव: सरसफाइमा लापरबाही
मन्दिर परिसरमा दर्शन र पूजाआजापछि भक्तजनहरूका लागि हात धुने पानीको उचित व्यवस्था छैन।
पूजा सामग्री छोएपछि वा सार्वजनिक स्थानहरू प्रयोग गरेपछि हात धुन नपाउँदा सरसफाइमा ठूलो समस्या भएको छ।
पवित्र धार्मिक स्थलमा यस्तो सामान्य र अत्यावश्यक सुविधा नहुनुले मन्दिर समितिको सरसफाइप्रतिको उदासीनता झल्काउँछ।
हजारौंको संख्यामा भक्तजन आउने स्थानमा स्वास्थ्य र सरसफाइमा गम्भीर ध्यान दिन जरुरी छ।
शौचालयको उचित व्यवस्थापन नहुनु: दर्शनार्थीलाई सास्ती
मन्दिर परिसरमा शौचालयको व्यवस्थापन अत्यन्तै कमजोर रहेको गुनासो छ। विशेषगरी वृद्धवृद्धा, बालबालिका र महिला दर्शनार्थीहरूका लागि यो ठूलो समस्या बनेको छ।
पर्याप्त शौचालयको अभाव, भएका शौचालयहरू पनि सफा नहुनु र दुर्गन्धित हुनुले भक्तजनहरूलाई सास्ती भएको छ। यति धेरै भक्तजन आउने तीर्थस्थलमा सफा र पर्याप्त संख्यामा शौचालयको प्रबन्ध गर्न नसक्नु व्यवस्थापन पक्षको ठूलो कमजोरी हो।
अवैध ‘फास्ट ट्र्याक’ बन्दको माग
भक्तजनहरूको सबैभन्दा ठूलो र गम्भीर गुनासो लाइन व्यवस्थापनमा देखिएको धाँधली हो।
एकातिर हजारौं भक्तजन घण्टौं लाइनमा बसेर दर्शनको प्रतीक्षा गरिरहेका हुन्छन्, भने अर्कोतर्फ मन्दिरका ‘आफ्ना मान्छे’ वा पहुँचवाला व्यक्तिहरूलाई अवैध रूपमा सोझै दर्शन गर्न दिने ‘फास्ट ट्र्याक’ को व्यवस्था रहेको आरोप छ।
यस किसिमको दोहोरो मापदण्ड र अनियमितताले लाइनमा बसेका सामान्य भक्तजनहरूको अपमान गरेको महसुस भएको छ। समानतामा आधारित दर्शन व्यवस्था लागू गर्नका लागि यो अवैध व्यवस्थालाई तत्काल बन्द गरिनुपर्छ।
जुत्तासँगै मन्दिर प्रवेश र पूजा: धार्मिक मर्यादामा प्रश्न
मन्दिर परिसरमा भक्तजनहरूलाई जुत्तासँगै सोझै पस्न दिने र जुत्ता लगाएरै पूजा गर्न दिने व्यवस्थाले धार्मिक मर्यादा र पवित्रतामाथि प्रश्न उठाएको छ।
अधिकांश हिन्दु मन्दिरमा जुत्ता बाहिरै फुकालेर भित्र पस्ने चलन हुन्छ। तर, पाथीभरामा यसको पालना नहुँदा पवित्रता खण्डित भएको भक्तजनको भनाइ छ।
यद्यपि, पाथीभरामा चिसो मौसमका कारण खुट्टाबाट चिसो पस्ने जोखिम पनि उत्तिकै छ। यसलाई ध्यानमा राख्दै तीर्थस्थल समिति र स्थानीय तहले भक्तजनहरूलाई जुत्ताको सट्टा लगाउन मिल्ने न्यानो मोजा, ‘स्लिपर’ वा अन्य वैकल्पिक व्यवस्था मिलाउनुपर्ने सुझाव आएको छ।
यसले धार्मिक मर्यादा कायम राख्दै भक्तजनको स्वास्थ्यको पनि ख्याल गर्नेछ। पाथीभरा माताको दर्शनका लागि लाखौं भक्तजनको आस्थाको केन्द्र रहेकाले मन्दिर व्यवस्थापन समितिले भक्तजनको सुविधालाई प्राथमिकतामा राखेर तत्काल यी सुधारका कार्यहरू अघि बढाउनु जरुरी छ।
भक्तजनको कीर्तिमानी भीडलाई उचित व्यवस्थापन दिन नसक्दा मन्दिरप्रतिको आस्था र प्रतिष्ठामा आँच आउन सक्छ ।