धरानः कोशी ब्यारेजको विकल्पमा सुनसरीको राजाबासदेखि सप्तरीको कञ्चनपुरसम्म तीन किलोमिटर लामो नयाँ पुल निर्माण गर्ने तयारी तीव्र पारिएको छ ।
एसियाली विकास बैंक (एडीबी) को सहयोगमा अघि बढाउन लागिएको उक्त परियोजना कार्यान्वयनमा आए पूर्व–पश्चिम राजमार्गको यात्रा दूरी घट्ने अपेक्षा गरिएको छ । एसियाली विकास बैंकको सडक निर्देशनालयका प्रमुख वरिष्ठ इन्जिनियर चुडाराज ढकालका अनुसार नयाँ पुल तथा सडक निर्माणसम्बन्धी तयारी भइरहेको छ । केही वर्षअघि तयार पारिएको प्रतिवेदनले परियोजनाको कुल लागत करिब ४३ अर्ब रुपैयाँ अनुमान गरेको उनले बताए । ढकालका अनुसार प्रस्तावित पुल र सडक निर्माण भएपछि राजमार्गको दूरी १४ किलोमिटर घट्नेछ ।
यद्यपि, परियोजनाअन्तर्गत थप ४३ किलोमिटर सडकसमेत निर्माण गर्नुपर्नेछ । पुल र सडकको समग्र संरचना निर्माणका लागि आवश्यक प्रक्रियागत काम अघि बढिरहेको उनले जानकारी दिए ।
कोशी टप्पु वन्यजन्तु आरक्षसँग सम्बन्धित विषयका कारण परियोजनाको प्रक्रिया अघि बढाउन केही ढिलाइ भएको ढकालले बताए । यस विषयमा सम्बन्धित पक्षसँग छलफल भइरहेको उल्लेख गर्दै उनले केही दिनपछि पुनः छलफल हुने जानकारी दिए ।
कोशी ब्यारेजको विकल्पका रूपमा नयाँ पुल निर्माण गर्ने योजना महत्त्वपूर्ण मानिए पनि वातावरणीय तथा प्रक्रियागत विषय टुंग्याउनुपर्ने भएकाले निर्माणको समयतालिका र कार्यान्वयनको अवस्था स्पष्ट हुन बाँकी छ ।
तोकिएको आयुभन्दा ११ वर्ष पुरानो ब्यारेज सुनसरी र सप्तरीलाई जोड्ने कोशी ब्यारेज पूर्व–पश्चिम राजमार्गको महत्त्वपूर्ण संरचना हो।
नेपालका तत्कालीन राजा महेन्द्र र भारतका तत्कालीन प्रधानमन्त्री लालबहादुर शास्त्रीले २०२२ वैशाख १२ गते उद्घाटन गरेको ब्यारेज सञ्चालनमा आएको ६१ वर्षभन्दा बढी भइसकेको छ ।
ब्यारेजको तोकिएको आयु ५० वर्ष मानिएको भए पनि त्यस अवधिभन्दा करिब ११ वर्ष बढी समय बितिसकेको छ । तर, यसको विकल्पका रूपमा अर्को पुल निर्माण हुन सकेको छैन ।
कोशी नदीमा बनेको ब्यारेजले पूर्वी नेपालका विभिन्न जिल्लालाई सडक सञ्जालमार्फत जोड्नुका साथै पूर्व–पश्चिम राजमार्गको आवागमनमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दै आएको छ ।
यही मार्ग भएर दैनिक ठूलो संख्यामा यात्रु तथा मालवाहक सवारीसाधन आवतजावत गर्छन् । ब्यारेजको निर्धारित आयु समाप्त भइसकेको अवस्थामा यसको विकल्प निर्माणलाई पूर्वाधार विकास र सडक सुरक्षाका दृष्टिले महत्त्वपूर्ण रूपमा हेरिएको छ ।
प्रस्तावित तीन किलोमिटर लामो पुल निर्माणले हालको ब्यारेजमाथिको सडक निर्भरता कम गर्ने तथा राजमार्गको दूरी घटाउने अपेक्षा गरिएको छ । यद्यपि, करिब ४३ अर्ब रुपैयाँ लागत अनुमान गरिएको परियोजना कहिलेदेखि निर्माणमा जाने, लगानीको व्यवस्था कसरी हुने र निर्माण सम्पन्न हुन कति समय लाग्ने भन्ने विषय अझै स्पष्ट भइसकेको छैन ।