धरानः सधैंजसो भ्रष्टाचारको आहालमा डुबिरहने र स्वास्थ्य सेवा प्रभावकारी दिन नसकेको भनेर चर्चा कमाएको धरानस्थित बीपी कोइराला प्रतिष्ठान केही सुधारको बाटोमा छ ।
‘मलाई निरीक्षण भ्रमण नगराइदिनुहोला, मलाई प्रतिष्ठानबारे सबै थाहा छ’ भन्दै एकाएक गृहमन्त्री सुधन गुरुङ प्रतिष्ठानमा आएर छलफल चलाएका छन् ।
हुन पनि हो– २०७८ सालमा उनकै नेतृत्वमा सेभ घोपा अभियान ७ महिनासम्म चलाइएको थियो । त्यतिबेला ‘सेभ द घोपा क्याम्प’ मुख्य नारा लिएर प्रतिष्ठाननजिकै सडकमा सधैंजसो धर्नामा बसिरहने र भाषण ठोकिरहने उनी नै थिए । उनीसहित अन्य धरानबासीले ‘जिन्दगीसँग खेलबाड गर्न पाइँदैन भ्रष्ट प्रशासन चाहिँदैन’, ‘हामीलाई आईसीयूमा बेड चाहिन्छ, भ्रष्टाचार त जताततै पाइन्छ’ लगायतका नारा लेखेको प्लेकार्ड बोकेर बस्ने गर्दथे । तर त्यो आन्दोलन त्यतिकै तुहिएको थियो । आइतबार गृहमन्त्री बनेपछि उनी प्रतिष्ठानका पदाधिकारीहरूसँग छलफलमा बसे, प्रतिष्ठान सुधारका लागि कडा निर्देशन समेत दिँदै केही निचोड निकालेर पत्रकारहरूसँग केही कुराकानी नै नगरी फर्किए ।
विगत ५ वर्षदेखि एमआरआई मेसिन नभएर अन्यत्र धाउनुपर्ने प्रतिष्ठानमा अब भने मेसिन आउने पक्कापक्की भएको स्वास्थ्यमन्त्री निशा मेहताले भने जानकारी दिइन् । बिरामीले एमआरआई गर्न विराटनगर कि प्राइभेट हस्पिटल पुग्नुपर्ने बाध्यताको अन्त्य हुन लागेको स्वास्थ्यमन्त्री मेहताले जानकारी दिइन् । ‘यहाँको अहिले तत्कालको मुख्य समस्या भनेको एमआइआई मेसिन र एमसिएच विल्डिङ सञ्चालनमा ल्याउन सक्नु हो’, उनले हाम्रो कोशी आवाजसँग भनिन्, ‘दुवैको फाष्ट ट्रयाकमा काम भइरहेको छ, एमसिएच विल्डिङको ग्राउण्ड फ्लोर ओपिडी फाष्ट ट्रयाकमा ओपनिङ हुने क्रममा छ ।’
एमआरआइ मेसिनका लागि बोलपत्र आहवान भइसकेको र चलखेलबिनै मेसिन आउने उनको भनाइ छ । उनले प्रतिष्ठानले अब राजनीतिक चलखेलबिनाको उपकुलपति नियुक्ति गर्न लागेको पनि उनले जानकारी दिइन् । ‘उपकुलपतिको लागि पनि कसैको चलखेल छैन, विज्ञहरूको टोलीले छानेको उपकुलपति आउनेछन् ।’ उनले भनिन् । प्रतिष्ठानलाई छाता संगठनमा लाने विषयमा अध्ययन भइरहेको पनि उनले जानकारी दिइन् ।
उनले स्वास्थ्य बीमाको बारेमा प्याकेजमै परिवर्तन ल्याउने समेत बताइन् । ‘प्याकेज रिभ्यू भइरहेको छ, मूल्यमा हेरफेर भइरहेको छ’, उनले भनिन् । उनले अब प्रतिष्ठानमा बेथितिको कुरा सुन्न नपरोस् भन्दै आफू फर्किएको समेत बताइन् ।
प्रतिष्ठानमा अब मासिक सार्वजनिक सुनुवाई कार्यक्रम राखिने पनि उनले जानकारी दिइन् । ‘मासिकरूपमा अब जनतासँग सार्वजनिक सुनुवाई कार्यक्रम राखेर कसरी प्रतिष्ठानलाई अझै सुधार गर्न सकिन्छ भन्ने हाम्रो ध्येय छ ।’ उनले भनिन् ।
प्रतिष्ठान सुधार्न सरकार उदासीन देखिँदै आएको छ । शिक्षा र स्वास्थ्यजस्तो विषयमा फास्ट ट्रयाकबाट सम्बोधन हुनुपर्ने विषयमा यसअघि ल्याङ्गरिङ हुँदै आएको थियो । प्रतिष्ठानको शुद्धीकरणको माग राखेर विद्यार्थी, अभियन्ता यसमा लागिरहन्थे । जताततै अनियमितता र स्वास्थ्य सेवा भद्रगोलका कारण जनता आजीत छन् ।
एक्स–रे, डिजिटिल एक्स–रे, अल्ट्रासाउण्ड र सिटी स्क्यानले देख्न नसकेको रोगको जड एमआरआई मेसिनले पत्ता लगाउँछ । तर विडम्बना एशियाकै नाम चलेको अस्पताल, अतिविशेषज्ञ सेवा सुचारु हुने गरेको प्रतिष्ठानमा विगत ५ वर्षदेखि एमआरआई मेसिन समेत थिएन । यहाँका पदाधिकारीहरूको बेवास्ताले प्रतिष्ठानले आम्दानी मात्र गुमाएको छैन, बिरामीले दुःख पनि पाउँदै आएका छन् ।
एमआरआई मेसिन अभावमा कतिपय बिरामीहरूलाई प्रतिष्ठानले रेफर गर्दा दुःख पाउँदै आएका छन् । आँगनमा भएको अस्पतालमा एमआरआई सेवा नभएपछि धरानेहरू समेत विराटनगरको महङ्गो अस्पतालमा सेवा लिन बाध्य थिए । प्रतिष्ठानमा एमआरआई नहुनु भनेको त्यहाँबाट दैनिक ४० देखि ६० बिरामी अन्यत्र पठाउनु हो । एमआरआईका लागि अन्यत्र रिफर गर्नु भनेको सरदर वार्षिक १८ करोड रुपैयाँभन्दा बढी रकम बढी निजी अस्पताललाई लाभ गराउनु हो । यसअघि उपत्यका बाहिरको अस्पतालमा सबैभन्दा पहिले एमआरआई मेसिन बीपी प्रतिष्ठानले जडान गरेको थियो ।
सरकारले प्रतिष्ठानमा बेला–बेला अनुदान पनि दिँदै आएको छ । त्यो समेत प्राप्त नहुँदा अहिले प्रतिष्ठान थलिएको समेत छ । अहिले पनि एमआरआइलगायत अन्य मेसिन प्रयोगहीन र गुणस्तरहीन नै छन् । वीपी प्रतिष्ठानमा एमआरआई नहुँदा बिरामीले सास्ती त खेपेकै छन्, चिकित्साशास्त्र अन्तर्गत रेडियोलोजी पढ्ने विद्यार्थीको सिकाइ पनि प्रभावित भएको छ ।