धरानः नेपाली कलाको क्षेत्रमा स्थापीत, परिचित कलाकार एंव कला लेखक तीर्थ निरौलाको शनिबारका दिन ‘पृथक’ नामक एकल भर्चुअल चित्रकला प्रदर्शनीको प्रिमियम सो भयो । ललितपुरमा अवस्थित रहेको क्लासिक ग्यालरीको आयोजनामा भएको यो प्रदर्शनी सोही ग्यालरीको आधिकारिक युटुव च्यानल, इन्स्टाग्राम, फेसबुक लगायतका सोसियल मिडिया साइटहरुमा देख्न सकिने छ ।
प्रदर्शनीमा तीर्थ निरौलाले विविध विषयवस्तुलाई आत्मासात गरेर बनाएका २२ चित्र कृतिहरु राखिएका छन् । कलाकृतिहरु एक्रेलिक, कलम र मसी, मिक्षण विधी, आदि माध्यमहरुमा बनाइएका छन् । निरौलाका चित्रको विषयहरु प्रायः गणेश, नारी, प्रकृति, शान्ति र अन्तर मनोभावनामा केन्द्रिकृत रहेको देखिन्छन् ।
धरानबाट कलाकर्म सुरु गरेर राष्ट्रिय रुपमा नै आफ्नो नाम बनाएका निरौलाले कलाकर्म गरेको तीन दशक नाघिसकेको छ । यसबीच उनले अनगिन्ती कलाहरु रचना गरिसकेका छन् । राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय पुरस्कार एवं विविध सम्मानले विभूषित भइसकेका छन् । राष्ट्रिय कला पुरस्कार, राष्ट्रिय लेखन पुरस्कार, अरनिको राष्ट्रिय युवा कला पुरस्कार, क्षेत्रीय उत्कृष्ट कला पुरस्कार, कला एजुकेटर पुरस्कार अमेरिका, धरान सम्मान, धरान साहित्य महोत्सव सम्मान लगायत थुपै पुरस्कार र सम्मानहरु उनले प्राप्त गरेका छन् । राष्ट्रिय एवं अन्तराष्ट्रिय क्षेत्रमा १० पल्ट एकल र दर्जनौ पल्ट सामूहिक कला प्रदर्शनी लगाएका निरौलाको यो एक व्यक्ति कला प्रदर्शनी ११ औं पटकको हो ।
आफ्ना कलाका विषयमा कलाकार निरौला भन्छन् –मूलतः म मेरो कलालाई भावपरक वैचारिकता र सुन्दरताको धरातलबाट बुझ्छु, हेर्छु र बनाउँछु । विगतका दिनहरुमा कलाका व्याकरणीय अध्ययन र अभ्यासबाट शुरु भएको मेरो कलायात्राले थुप्रै यथार्थवादी तथा वस्तुवादी आरोह, अवरोहहरु पार गर्दै अहिलेको यो अवस्थासम्म आइपुगेको हो, जुन आजका मेरा कला र कलाशैली निजी, मौलिक र स्थापीत परिणती हुन् । आज मेरा कलाहरु अर्धअमूर्त शैलीमा सिर्जित रहेका हुन्छन् । कलामा हल्का रंग र रेखाको पटाक्षेप हुन्छ । क्यान्भासमा रंग र रेखा संयमित (व्यालेन्स) भएर बसेको हुन्छ । टेक्सचर इफेक्ट (प्रभाव) मेरो कलाको मूल आत्मा हो भने चित्रको विषयवस्तु शरप्र हो ।
विगत तीन दशकभन्दा बढी समयको पेरिफेरीमा मैले मनोक्रोम (व्ल्याक एण्ड वाइट) बेसमा धेरै कामहरु गरे । विन्दु (पोइन्टलिस्टीक) र घातप्रतिधात (रेण्डरिंग) प्रणाली (मेथोड) लाई अपनाए“ । थुप्रै प्रायोगिक कला अनुभवहरु बटुले । कालो र सेतो प्रभावमा नै उचाइ र गहिराइ (एमपिलीच्युड) सम्म पुगे । पछिल्लो चरणमा मेरा यही निजी शैलीमा रंगहरुको समिश्रण गर्दै जाँदा नौलो प्रभाव र आयामको निमार्ण भएको हो । जुन पछिल्ला चरणका मेरा यी कलाहरु हेरेर नै क्रमिक विकास भएको अनुभूत लिन सकिन्छ । म आफ्ना चित्रमा प्रायः स्पेश डिभिजन, रंग, टेक्चर र विषयवस्तुलाई जोड दिने गर्छु ।
कला विषयवस्तुका दृष्टिकोणमा निरौला भन्छन् –मेरा चित्रहरु प्रायः विषय र परिस्थिति प्रधान हुन्छन् । विशेषतः म कलाका विविध विषयहरुलाई विषयवस्तुको रुपमा प्रयुक्त, प्रयोग गर्ने गर्छु । जस्तो गणेश, मानवीय भावना, उत्प्रेरणा, प्रकृति, जल, थल र आकाशका प्राणीहरु र तिनीहरुको प्राकृत मनोदशा तथा धर्म, संस्कृति र मान्यताहरु विषयका रुपमा समेटिन्छन् । विशेषतः म मनमष्तिकबाट उटेका भावनाहरुलाई कलात्मक रुपमा क्यानभासमा पोख्दछु । र सौदर्यताको खोजी गर्छु । अर्धअमूर्त शैलीका मेरा चित्रहरुलाई अभिव्यंजनावाद, भाववाद र प्रयोगवादको नजिकिएको भन्दा पनि हुन्छ ।
अहिले कोरोनाले आक्रान्त पारेको विश्व संकटको धडीमा सामाजिक जनजिवन प्रभावित छ । समाजमा भीडभाड, भेला हुने अवस्था छैन् । सबै ग्यालरीहरु बन्द छन् तथापी कलाकारहरु काम गर्न भने छोडेका देखिदैनन् । कलाकारहरु ग्यालरीमा गएर आफ्ना कलाहरु प्रदर्शनी गर्न नसक्ने र दर्शकहरु पनि प्रदर्शनी स्थलमा जान नसक्ने यो माहौलमा कलाकारहरुको लागि भर्चुअल अनलाईन सो एक उपयुक्त माध्यम बन्न पुगेको देखिएको छ । अनलाइन प्रदर्शनीकोे सन्दर्भमा आयोजक पक्ष क्लासिक ग्यालरीकी क्युरेटर एवं कलाकार सरीता डंगोल भन्छिन्– क्लासिक ग्यालरीले आफ्नो स्थापना कालदेखि नै कला र कलाकारहरुलाई प्रोत्साहन दिदै आएको छ । अनलाईन कला प्रदर्शनीको आयोजनाको उदेश्य विश्वभरीका कला र कलाकारहरुलाई जोड्नु हो । र विधुतीय गतिबाट कलालाई कलाका पारखीसम्म पुरयाउनु हो ।