धरानः धरानमा गुरूङ (तमु) जातिले धुमधामसाथ नयाँ वर्ष ल्होसार मनाउने भएका छन् । हरेक पुस १५ गते (भोलि) मनाइने यो परम्परागत चाडका अवसरमा धरानमा तयारीलाई तीब्रता दिइएको छ । धरानमा ल्होसार धुमधामसाथ मनाउने तयारी थालिएको हो ।
यस वर्ष मुसा (च्यु ल्हो) लाई विदा गरेर गाई (च्वो ल्हो) लाई स्वागत गरिने तमु ह्युल छोंज धीं गुरुङ राष्ट्रिय परिषद् धरान नगर समितिका अध्यक्ष पृथ्वीमान तमु गुरुङले जानकारी दिए ।
तमु ह्युल छोंज धीं गुरुङ राष्ट्रिय परिषद् धरान नगर समितिले धरान–१८ स्थित नेपाल बौद्ध गुम्बा पूर्वाञ्चलमा भेला भई कार्यक्रम सम्पन्न गरिने र तयारी पनि पूरा भएको अध्यक्ष पृथ्वीमानले जानकारी दिए ।
गुम्बा सजावट तथा सरसफाइ, पूजाआजालगायतको कार्यक्रम सकिएको उनले जानकारी दिए । मंगलबार (१४ गते) लामाहरुबाट पूजापाठ, आफ्नै मौलिक परम्पराअनुसार विभिन्न सांस्कृतिक कार्यक्रम, गाजाबाजा तथा पट्का पट्काई हर्षोल्लासका साथ स्वागतका साथ पर्व भित्रयाउने कार्यक्रम रहेको उनले जानकारी दिए ।
यस्तै, १५ गते ग्रह शान्तिपाठ, पूजापाठ, प्रसाद ग्रहण तथा २५९९ औं तमु ल्होसारको उद्घाटन कार्यक्रम, शुभकामना आदानप्रदान तथा विभिन्न सांस्कृतिक तथा तमु राजा घोषणा कार्यक्रम राखिएको सचिव यम तमुले जानकारी दिए । यो पर्व देश–विदेशमा धुमधामसाथ मनाउने सचिव तमुले जनाए ।
उनले ल्होसार मनाउनका निम्ति तमु ह्युल छोंज धीं, तमु आमा समूहलगायत विभिन्न सङ्गठनहरु मिलेर मनाउन लागेको जनाए ।
जिल्ला कोषाध्यक्ष टंककुमारी गुरूङले जिल्लास्तरमा ल्होसारको कार्यक्रम भव्यताका साथ सम्पन्न भएको बताइन् । ‘वर्षेनी जिल्लास्तरमा पनि यस्तो कार्यक्रम गर्दै आएका छौं, यसपटक पनि भव्यताका साथ यो पर्व मनाएका छौं ।’ उनले भनिन् ।
गुरूङले पुस १५ गते तोला ल्होसारका रुपमा, तामाङलगायतका जातिले माघ शुक्ल प्रतिपदाका दिन सोनाम ल्होसारका रुपमा तथा शेर्पा र भोटेलगायतका जनजातिले फागुन शुक्ल प्रतिपदाका दिनदेखि ग्याल्पो ल्होसार मनाउने गर्छन् ।
बौद्ध धर्मअन्तर्गत महायान सम्प्रदायको सांस्कृतिक पर्व ल्होसार नया“ वर्Èका रुपमा ल्होसार पर्व नेपालमा तामाङ, शेर्पा, गुरुङ, मगर, थकाली जिरेल, नेस्याङवा, भोटे, दुरा र लेप्चालगायतका जातिले मनाउने गर्छन् ।
‘ल्हो’ भन्नाले वर्ष तथा ‘सार’ भन्नाले नयाँ भन्ने बुझाउँछ । प्रत्येक वर्ष ल्होसारका अवसरमा आफ्ना मान्यजनबाट आशिर्वाद लिने र शुभकामना आदानप्रदान गरिन्छ । प्रत्येक १२ नयाँ वर्षमा युग परिवर्तन हुने र यी वर्षलाई मुसा, गोरु, बाघ, खरायो, बिरालो, गरुड, सर्प, घोडा, भेडा, बाँदर, कुकुर र बँदेलका प्रतीकका रुपमा लिइन्छ । यो पर्व चीनमा विकास भएर तिब्बत हुँदै नेपाल आइपुगेको संस्कृतविद्हरु बताउँछन् । राम्रो लगाउने र मीठो खाने यो सांस्कृतिक पर्व नेपाललगायत चीन, सिङ्गापुर, मङ्गोलिया, मलेसिया, भारत, थाइल्यान्ड, भियतनाम, भुटान, लाओस, म्यान्मार, जापानलगायतका देशमा मनाइन्छ ।
फैलिएका गुरूङहरू बढ्दो भूमण्डलीकरणका कारण संसारभर छरिएर रहेका छन् नै आफू जहाँ रहेपनि आफ्नो भाषा, संस्कार संस्कृतिलाई माया गर्ने गुरुङ समुदायले पुस १५ गतेलाई तमु ल्होसारका रूपमा संसारभर धुमधामले मनाउँछन् ।
तस्वीरहरुः लक्ष्मण थापा