महामारी भाइरसले विश्वभर तहसनहस बनाएको छ । ओमिक्रोन आएपछि अवस्था झन् गम्भीर बनेको छ । यो घातक भेरियन्टको आगमन पछि भारतमा कोरोनाका नयाँ दैनिक केसहरू दुई लाख नाघेको छ। कोरोनाको कुनै स्थायी उपचार छैन र यसै कारण विज्ञहरूले कोरोना रोकथाम र रोकथामका लागि खोप र कोरोनासँग सम्बन्धित अन्य नियमहरू पालना गर्न सल्लाह दिइरहेका छन्।
ओमिक्रोनका लक्षणहरू धेरै गम्भीर नभएको भनिएको छ र त्यसैले धेरैजसो मानिसहरू यसलाई हल्का रूपमा लिइरहेका छन् र सजिलै यसको सिकार भएका छन्। यसको लक्षण घरमै उपचार गर्न सकिने विज्ञहरुको विश्वास छ । यसैबीच , सेन्टर फर डिजिज कन्ट्रोल एन्ड प्रिभेन्सन (CDC) ले क्वारेन्टाइन र आइसोलेसनसँग सम्बन्धित दिशानिर्देशहरू परिवर्तन गरेको छ र मानिसहरूलाई कडाईका साथ पालना गर्न सल्लाह दिएको छ।
कोरोना पोजेटिभको सम्पर्कमा आएका व्यक्तिहरु पनि बिरामी भए नभएको थाहा पाउनका लागि क्वारेन्टाइन गरिएको संस्थाले जनाएको छ । आइसोलेसन भनेको कोरोना संक्रमितको सम्पर्कमा आएका र बिरामी नभएका मानिसहरूका लागि हो। यदि तपाईं कोरोना पोजिटिभको सम्पर्कमा आउनुभएको छ भने तपाईंले दिशानिर्देशहरू अनुसार के गर्नुपर्छ हामीलाई थाहा दिनुहोस्।
यदि तपाइँ गत छ महिना भित्र खोप लगाइनुभएको छ भने, CDC ले भन्छ कि तपाइँ क्वारेन्टाइन र अलग्गै हुनु आवश्यक छैन यदि तपाइँ भाइरसको सम्पर्कमा हुनुहुन्छ भने। तपाईंले दस दिनसम्म अरूको वरिपरि मास्क लगाउनु पर्छ, तपाईंले मास्क लगाउन नसक्ने ठाउँहरूमा नजानुहोस्, एक्सपोजर पछि दस दिनसम्म लक्षणहरू हेर्नुहोस्, र यात्रा नगर्नुहोस्। संक्रमित व्यक्तिको सम्पर्कमा आएको पाँच दिनपछि परीक्षण गराउनुहोस्। पहिलो दिन एक्सपोजर पछि पहिलो पूर्ण दिन मानिन्छ। यदि तपाईको रिपोर्ट नेगेटिभ आयो भने, थप पाँच दिनको लागि मास्क लगाउन जारी राख्नुहोस्।
सीडीसीका अनुसार कोभिड पोजिटिभ रिपोर्ट आएपछि बिरामीलाई पाँच दिनसम्म आइसोलेसनमा राख्नुपर्छ। यदि तपाइँसँग छैन भने, तपाइँको घरमा भाइरस फैलाउने जोखिम कम गर्न घरमा लगाउनको लागि राम्रोसँग फिटिंग मास्क लिनुहोस्। यस अवधिमा पाँच काम गर्नुहोस्। पहिलो- कसैको सम्पर्कमा नआउनुहोस्, दोस्रो- घरबाट बाहिर ननिस्कनुहोस्, तेस्रो- घरमा आफ्नो छुट्टै सामान प्रयोग गर्नुहोस्, चौथो- घरमा रहेसम्म मास्क लगाउन जारी राख्नुहोस्।
यदि तपाइँको लक्षणहरू पाँच दिन पछि निको हुन्छ र तपाइँलाई कम्तिमा २४ घण्टा सम्म ज्वरो छैन भने, तपाइँ एकान्तमा जान सक्नुहुन्छ। यद्यपि, पाँच दिन पछि पनि मास्क लगाउन जारी राख्नुहोस् । यदि तपाइँ अझै पनि पाँच दिन पछि लक्षणहरू अनुभव गर्दै हुनुहुन्छ भने, तपाइँ लक्षणहरू नहटेसम्म अलग्गै बस्नुपर्छ।
यदि कसैले खोप लगाएको छैन र पोजेटिभ कसैको सम्पर्कमा आएको छ भने, उसले क्वारेन्टाइनको अवधिमा पाँच दिन घरमा र मानिसहरूबाट टाढा बस्नुपर्छ। यात्राबाट बच्नुहोस्। गम्भीर जोखिममा भएका मानिसहरूको वरिपरि नरहनुहोस्। एक्सपोजर पछि १० दिनको लागि लक्षणहरू निगरानी गर्नुहोस्। क्वारेन्टाइनको समयमा लक्षण देखिएमा तुरुन्तै परीक्षण गराउनुहोस्। लक्षण नदेखिए पनि पाँच दिनपछि परीक्षण गराउनुहोस् ।

बुस्ट इम्युनिटी : बिट कोरोना

स्वास्थ्य विज्ञहरू भन्छन्, जो व्यक्तिको प्रतिरोधात्मक क्षमता बलियो हुन्छ उनीहरूलाई कोरोना मात्र होइन कुनै पनि प्रकारको संक्रमणको जोखिम कम हुन्छ। त्यसैले अहिलेको समयमा कोरोनासँग लड्न सबैभन्दा पहिले हामीले आफ्नो रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउने उपायहरूमा ध्यान केन्द्रित गर्नुपर्छ। स्वस्थ आहार र जीवनशैली अपनाएर यसमा लाभ प्राप्त गर्न सकिन्छ। राम्रो रोग प्रतिरोधात्मक क्षमताले तपाईंलाई आउँदै गरेका कोरोनाका थुप्रै भेरियन्टबाट जोगाउन मद्दत गर्नेछ।

शारीरिक सक्रियता

स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार नियमित व्यायाम र शरीरलाई सक्रिय राख्नु प्रतिरक्षा प्रणाली बलियो बनाउने सबैभन्दा प्रभावकारी उपाय मानिन्छ। सबै मानिसहरूले दैनिक कम्तीमा ३० मिनेट हल्का-मध्यम स्तरको योग-व्यायाम गर्नुपर्छ। यसले रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउन सहयोगी मात्र होइन, यो बानीले तपाईंलाई धेरै गम्भीर रोगको जोखिमबाट पनि बचाउन सक्छ।

तनाव तथा चिन्ताबाट बचौं

मन र शरीरको गहिरो सम्बन्ध छ। तनाव जस्तो अवस्था शरीरमा विभिन्न प्रकारका विकारहरूसँग सम्बन्धित हुन्छ। जस्तै पेट खराब हुनु, पित्त र हृदय रोग आदि। तनावपूर्ण अवस्थाले तपाईंको प्रतिरक्षा प्रणालीलाई पनि कमजोर बनाउँछ, जसले धेरै रोगहरूको जोखिम बढाउँछ। स्वस्थ शरीरको लागि स्वस्थ दिमाग धेरै महत्त्वपूर्ण छ।

यी कुरामा पनि दिनुस् ध्यान

-सन्तुलित आहार लिनुहोस्। फलफूल, हरियो सागसब्जी, च्याउ र उच्च फाइबरयुक्त खानेकुरा (होल ग्रेन, नट, सुकेको फल आदि) लाई आहारमा समावेश गर्नुहोस्। केही अध्ययनहरूले प्रोबायोटिक खानाहरू जस्तै दही, अचार र मोही पनि लाभदायक हुने बताएका छन्।

-धुम्रपान नगर्नुहोस्।

-मदिराको सेवनले शरीरमा रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता कमजोर हुनुका साथै अन्य धेरै रोग निम्त्याउन सक्छ। त्यसैले मदिरा सेवन नगर्नुस्।

-आफ्नौ तौललाई सन्तुलित बनाइराख्नुस्।

-हाइड्रेशन राम्रो प्रतिरक्षा कार्य को एक भाग हो। पानी सबैभन्दा राम्रो हाइड्रेटर हो। दैनिक कम्तीमा ३-४ लिटर पानी पिउनुहोस्।

-पर्याप्त सुत्नुहोस्। वयस्कहरूलाई रातमा ७-९ घण्टा सुत्न आवश्यक छ। सुत्ने समय निर्धारण गर्नुहोस् र त्यसलाई कार्यान्वयन गर्नुस्।

-तनाव र चिन्ता कम गर्नुहोस्। योग, ध्यान, गहिरो सास फेर्नुस् र ‘माइन्डफुलनेस’ अभ्यास गर्नुहोस्। सुखदायक संगीत सुन्नुहोस्। साथीभाइ र परिवारसँग समय बिताउनुहोस्।

-एजेन्सी